Birjynysty neke, geı-parad, geı klýb - Qudaısyzdyq dúrmegi

5a2170ed4e795aabfd3436ca5dc89c52.jpg

Birjynysty neke, geı-parad, geı klýb...  Qazaq qoǵamy osy bir qudaısyzdyqtyń, teksizdik pen uıatsyzdyqtyń dúrmegine ilese bastaǵan sııaqty...

Aldymen az-kem derekterge toqtalaıyq: Eýropa elderi basshylarynyń ishinde óziniń «birtúrli» ekenin alǵash ret kópshilikke ashyq túrde málim etken Iohanna Sıgýrdardottır esimdi áıel. Islandııanyń premer-mınıstri 2010 jyly elde birjynystylardyń nekesine ruqsat etilgen boıda óziniń 2002 jyldan bergi aralyqta birge turatyn,  ólip-óship júrgen ǵashyq jary, jýrnalıst qyz Ionına Leosdottırmen aradaǵy nekesin zańdy túrde bekitti. Jýyrda Lıýksembýrgtiń 42 jastaǵy premeri Ksave Bettel 39 jastaǵy belgııalyq sáýletshi jigit Gote Destenemen nekeleskenin búkil álemge jar salyp, súıinshi surady. Qazirgi ýaqytta geı-neke Eýroodaqqa qarasty 28 eldiń 9-ynda jáne budan bólek Norvegııa men Islandııada zańdastyrylǵan. Keıbir aqparattarǵa qaraǵanda álemde birjynystylyq qarym-qatynasqa nemese úırenshikti tilmen aıtqanda gomoseksýaldyq baılanysty zańdastyrǵan elderdiń qatary 113-ke jetken. Bulardyń ishinde birde-bir musylman eli joq. 

Qaıta Iran, Iemen, Mavrıtanııa, Saýd Arvabııasy, Sýdan sııaqty elderde mundaı sumdyq árket úshin qatań jaza kózdelgen. Nıgerııada, Somalıde geılerdi ólim jazasyna kesedi. Al Qazaqstannyń bul baǵyttaǵy ustanymy qandaı?

Qazaqstanda LGBT (gomoseksýaldar, bıseksýaldar jáne transgenderdiń) qaýymdastyǵy músheleriniń áreketterine zańymen tyıym salynbaǵanymen, memleket birjynystylardyń nekesin moıyndamaıdy jáne mundaı neke tirkelmeıdi. Degenmen Qazaqstannyń iri qalalarynda geı klýbtar jumys isteıdi. Olardyń keıbireýleriniń arnaıy saıttary bar. 2013 jyldyń 3 qazanynda Qaraǵandyda alǵash ret geılerdiń kúni atap ótilipti. Ýaqtysynda Májilistegi depýtattary  Almatyda 20, Astanada 4 geı klýb jumys isteıdi, elimizdegi 240 myń geı men lesbııanka baryn málimdep, birjynystylyq qarym-qatynasty qylmys dep tanýdy usynǵan edi. Ókinishke qaraı, depýtattardyń osy ustanymy odan joǵary turǵan quzyrly organ basshylarynyń kózqarasymen úılespeıtin bolyp shyqty. Taratyp aıtaıyq. 

Batystyq aqparat quraldary bir jynystylyqty nasıhattaýdy «geı-nasıhat» dep ataıdy. 18 mamyr kúni Qazaqstan Konstıtýsııalyq Keńesi «Balalardy densaýlyǵy men damýyna zııan keltiretin aqparattan qorǵaý» týraly zań jobasynyń «tabıǵı zańnan tysqary jynystyq qatynastardy nasıhattaýǵa tyıym salý» týraly taraýyn Konstıtýsııaǵa sáıkes emes dep tapty. Kezinde osyndaı zań Reseıde qabyldanyp, Memlekettik Dýma men prezıdent Pýtınge Batys elderi «bir jynystylardyń quqyǵyn taptap jatyrsyńdar» dep shúılikken bolatyn. Qazaqstan Konstıtýsııalyq Keńesi bul taraýdy «anyq ekshelenbegen, bul túrinde birqatar konstıtýsııalyq erejelerdiń buzylýyna sebep bolýy múmkin, sondaı-aq taraýdyń orys tilindegi mátini men qazaq tilindegi mátininiń arasynda sáıkessizdik bar» depti. Bul aqparatty taratqan Bı-Bı-Sı radıosy osyndaı «tarıhı sheshim» qabyldanǵan kúnniń erteńine, ıaǵnı 19 mamyr kúni Qazaqstan Konstıtýsııalyq Keńesiniń tóraǵasy Igor Rogovtyń Ulybrıtanııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Kerolın Braýn hanymmen kezdeskenin aıtýdy «umytypty.

Oinet.kz muraǵatynan, 2015 j

Жарнама орны

Múmkin sizdi qyzyqtyratyn taqyryptar:

  • Álemdegi eń erekshe ǵıbadathana qaı elde?
  • Jyǵylǵan qarttyń jan azaby
  • Банкке пайыздық құлдыққа түспеудің бес тәсілі
  • Birjynysty neke, geı-parad, geı klýb - Qudaısyzdyq dúrmegi
  • Olımpıada ótkizý úshin erkekti erkekke úılendirý kerek pe?